Dlaczego międzynarodowe zespoły się nie dogadują? Rola różnic kulturowych w codziennej współpracy

Wielu z nas wciąż wierzy, że Polska jest bardzo homogenicznym krajem. Tymczasem w lipcu 2026 r. w naszym kraju przebywało ponad 980 tysięcy obcokrajowców posiadających ważne dokumenty pobytowe. I coraz częściej spotykamy ich już nie tylko w międzynarodowych korporacjach, ale również w mniejszych firmach operujących niemal w każdej branży.

Co więcej, w ostatnich latach jednym z kluczowych wymagań pojawiającym się w ofertach pracy jest umiejętność pracy w globalnym zespole, których członkowie często pochodzą z różnych środowisk kulturowych i rozsiani są po całym świecie.

Dlaczego świadomość różnic kulturowych w środowisku pracy jest tak ważna?

Często zakładamy, że nieporozumienia i konflikty wynikają z indywidualnych cech lub braku umiejętności u naszych współpracowników, klientów czy kontrahentów. Nic bardziej mylnego! Zwykle jest to ściśle związane z kontekstem kulturowym, w jakim zostaliśmy wychowani, a jak wiemy każde społeczeństwo ma nieco inne wartości i podejście do (współ)pracy.

W międzynarodowych zespołach, zdarza się, że większość problemów ma właśnie podłoże kulturowe. Inaczej podchodzimy bowiem do punktualności, feedbacku, decyzyjności czy samego porozumiewania się i formułowania komunikatów. Dlatego warto wspomnieć, że na podstawie klasyfikacji Edwarda T. Halla wyróżniamy dwa główne rodzaje komunikacji - komunikację niskiego i wysokiego kontekstu.

Komunikacja niskiego kontekstu

Inaczej nazywana komunikacją “wprost”. Charakteryzuje ją sens wypowiedzi zawarty w komunikacie werbalnym, gdzie słowo jest nośnikiem informacji. My, Polacy, jesteśmy dość nisko-kontekstowi, ale w dosłowności swoich komunikatów wyprzedzają nas Amerykanie, Australijczycy, Holendrzy czy Niemcy.

Warto podkreślić, że przekaz w komunikacji niskiego kontekstu jest bardzo jednoznaczny, klarowny, nie ma miejsca na niedopowiedzenia i dwuznaczności, bo gdy zapytamy Amerykanina, czy przyjdzie na spotkanie z klientem w piątek, to otrzymamy jasną odpowiedź w stylu “Tak, przyjdę” bądź “Nie, nie dam rady”. Dzięki temu wiemy na czym stoimy i nie ma potrzeby dalszego pogłębiania tematu.

Dodatkowo przy dawaniu instrukcji lub poleceń typowe jest tłumaczenie każdego kroku, nawet elementów, które dla większości osób mogą wydawać się trywialne. Charakterystyczne też jest kilkukrotne powtarzanie ważnych detali, zapisywanie ich i udostępnianie wszystkim zainteresowanym. Celem takich zabiegów jest upewnienie się, że wszyscy dokładnie zrozumieli daną informację oraz wiedzą, jakie kroki powinny być podjęte w dalszej kolejności.

Dla nas, Polaków, którzy również często używamy dosłownych komunikatów, ten rodzaj komunikacji brzmi jak coś normalnego. Zakładamy przecież, że komunikacja zawsze i wszędzie powinna tak wyglądać. Ale czy na pewno tak jest? Niekoniecznie.

Komunikacja wysokiego kontekstu

W dobie coraz większego napływu do Polski osób z Ameryki Południowej, Afryki czy Azji trzeba pamiętać, że kultury te cechują się znacznie wyższym kontekstem kulturowym niż nasz. Co to oznacza? To, że samo słowo jest niewystarczające, aby w pełni zrozumieć naszego rozmówcę. Należy zwracać uwagę również na mowę ciała, mimikę czy ton głosu. Bowiem to one powiedzą nam znacznie więcej niż słowa. A im dłużej znamy daną osobę, tym łatwiejsze będzie rozszyfrowanie komunikatów, które początkowo mogły być nieoczywiste.

Przykładowo, gdy przytoczymy wcześniej zadane pytanie: “Czy możesz dołączyć na spotkanie z klientem w piątek?” osoba z kultury o wysokim kontekście może odpowiedzieć “Mam dużo pracy związanej z projektem X”. Taka odpowiedź rodzi w nas niepewność, bo zamiast krótkiego “Tak” lub “Nie” otrzymujemy niejednoznaczny komunikat i nadal nie wiemy, czy nasz współpracownik dołączy do wspomnianego spotkania czy też nie.

Co więc zrobić, gdy przyjdzie nam pracować w środowisku międzynarodowym?

Jeśli pracujemy jedynie z ludźmi z kultur o niższym kontekście niż nasz starajmy się, aby nasze komunikaty były klarowne i jednoznaczne, a najważniejsze informacje powtórzone. Jeśli organizujemy spotkanie, zawsze wcześniej podzielmy się agendą oraz notujmy najważniejsze informacje. W przypadku, gdy piszemy maile lub wiadomości na firmowym komunikatorze, po przywitaniu się przejdźmy do rzeczy i wskażmy wprost cel naszej wiadomości.

W przypadku pracy z osobami o wyższym kontekście kulturowym przede wszystkim nie zakładajmy, że ktoś ma złe intencje i stara się ukryć przed nami informacje. Zwracajmy uwagę na mimikę, gesty i mowę ciała naszego rozmówcy. Nie bójmy się dopytywać, gdy odpowiedź pozostawia wątpliwości. Pytania otwarte znacznie nam pomogą w zrozumieniu intencji współpracownika.

Natomiast gdy przyjdzie nam pracować w jednym zespole zarówno z osobami z niższego kontekstu kulturowego, jak i wyższego, to omówmy różnice kulturowe oraz zawsze posługujmy się tak jasnymi i jednoznacznymi komunikatami, jak to tylko możliwe. Dzięki temu wszyscy otrzymają te same informacje i unikniemy większej liczby nieporozumień.

Czy każdy jest dokładnie taki jak kultura, z której pochodzi?

Zapewne zastanawiacie się, czy powyższy opis dotyczy każdej osoby bez wyjątku. Oczywiście nie. Pamiętajmy, że klasyfikacje mają być dla nas jedynie drogowskazem, a nie jedynym wyznacznikiem prawdy. Każdy z nas ma inny charakter, doświadczenia czy wiedzę. Niemniej jednak znajomość odmiennych kultur i zwyczajów może nam znacznie pomóc w zrozumieniu innych oraz w codziennej komunikacji nie tylko w pracy, ale również w codziennym życiu.

Źródła:

• "Mapy i dane statystyczne", migracje.gov.pl, dostęp 28.07.2026 r.
• Meyer, E. 2016. The Culture Map. Perseus Books
• Hall, E. 1976. Beyond Culture. Random House Usa Inc.

Autorka publikacji:

Kinga Walaszek, certyfikowana Project Managerka

Certyfikowana Project Managerka z kilkuletnim doświadczeniem zdobytym w międzynarodowych organizacjach. Na co dzień współpracuje z zespołami z różnych kultur, a dzięki doświadczeniu życia za granicą doskonale rozumie wyzwania związane z komunikacją i współpracą w środowisku międzynarodowym. Prowadzi szkolenia z komunikacji międzykulturowej i współpracy międzynarodowej oraz edukuje w mediach społecznościowych, dzieląc się praktyczną wiedzą i doświadczeniem.